مقدمه: چرا یادگیری قلقهای دریل شارژی ضروری است؟
دریل شارژی (Cordless Drill) امروز محبوبترین ابزار در جعبهابزار هر ایرانی است. اما آمار تعمیرات نشان میدهد که بیش از ۵۰٪ خرابیهای این دستگاه، نه به خاطر کیفیت ساخت، بلکه به دلیل استفاده نادرست رخ میدهد. دانستن اینکه کدام “مته” برای کدام “دیوار” است یا اعداد روی “ترکمتر” چه کاربردی دارند، مرز بین یک “سوراخکاری تمیز” و یک “مته سوخته” است.
در این مقاله از ورکسایت تولز، تمام نکات فنی و تجربی کار با دریل شارژی را به زبان ساده و کاربردی آموزش میدهیم.
نحوه نصب و شارژ صحیح باتری
اولین قدم در آموزش کار با دریل شارژی، شناخت منبع تغذیه آن است. اکثر دریلهای مدرن از باتریهای لیتیوم-یون استفاده میکنند.
- جا زدن صحیح: باتری را به صورت ریلی در زیر دسته فشار دهید تا صدای "کلیک" قفل شدن را بشنوید. لقی باتری باعث جرقه زدن پلاتینها میشود.
- شارژ اولیه: برخلاف باورهای قدیمی، باتریهای لیتیومی نیاز به ۸ ساعت شارژ اولیه ندارند. هر زمان چراغ شارژر سبز شد، دستگاه آماده کار است.
- قانون طلایی: هرگز نگذارید شارژ باتری به صفر برسد. تخلیه کامل (Deep Discharge) دشمن اصلی باتریهای دریل است.
آموزش تعویض مته
دیگر خبری از آچارهای قدیمی نیست. دریلهای شارژی مجهز به سه نظام اتوماتیک هستند که کار را بسیار سریع کردهاند.
مراحل نصب مته:
- باز کردن فکها: قسمت جلویی سه نظام را خلاف عقربههای ساعت بچرخانید.
- مرکزگیری: مته را دقیقاً در مرکز سه فک قرار دهید (نه بین شیارها).
- سفت کردن: بدنه سه نظام را با دست محکم بگیرید و در جهت عقربههای ساعت بپیچانید. در مدلهای پیشرفته صدای "تق تق" ریز نشاندهنده قفل شدن مته است.
- نکته حرفهای: برای اطمینان از اینکه مته کج بسته نشده، دریل را روبروی چشم بگیرید و آرام بچرخانید؛ نوک مته نباید هیچ لنگی یا دایرهای در هوا بزند.
تنظیم ترکمتر دریل شارژی، معنی اعداد روی دریل
یکی از پرسرچترین سوالات کاربران این است: «اعداد ۱ تا ۲۵ پشت سه نظام یعنی چه؟». این بخش، سیستم کلاچ (Clutch) یا تنظیم گشتاور است.
- کاربرد: این سیستم تعیین میکند چه مقدار "زور" پشت پیچ باشد.
- اعداد پایین (۱ تا ۵): برای پیچهای ریز و چوبهای نرم (مثل MDF). وقتی پیچ سفت شود، دریل هرز میچرخد تا جای پیچ خراب نشود.
- اعداد بالا (۱۵ به بالا): برای پیچهای بلند و سطوح سخت.
- نکته: اگر میخواهید سوراخکاری کنید، این تنظیمات را فراموش کنید و به سراغ مرحله بعد بروید.
تفاوت حالت چکشی، مته و پیچگوشتی
در دریلهای سه کاره، یک حلقه جداگانه برای تعیین “مود” دستگاه وجود دارد:
- حالت پیچگوشتی (Screw): کلاچ فعال است. فقط برای بستن پیچ استفاده کنید.
- حالت مته (Drill): کلاچ غیرفعال است. تمام قدرت موتور به سه نظام میرسد. مخصوص سوراخکاری چوب، فلز و پلاستیک.
- حالت چکشی (Hammer): مخصوص سوراخکاری دیوار گچی، آجری و بلوک. در این حالت دریل ضربات طولی میزند.
هشدار: هرگز روی چوب یا فلز از حالت چکشی استفاده نکنید، زیرا مته میشکند و سوراخ بیضی میشود.
تنظیم گیربکس دو سرعته؛ چه زمانی از دور تند یا کند استفاده کنیم؟
حالت ۱ (سرعت کم - قدرت زیاد):
مناسب برای:
- بستن پیچهای بزرگ.
- سوراخکاری با متههای قطر بالا (مثل گردبر).
- سوراخکاری استیل و فلزات سخت.
حالت ۲ (سرعت زیاد - قدرت کم):
مناسب برای:
- سوراخکاری سریع دیوار.
- کار با متههای ریز.
اصول سوراخکاری دیوار، چوب و فلز
همانطور که میدانید هر متریالی قلق خودش را دارد و در سوراخ کاری و دریل هم با توجه به جنس و نوع جسمی که سوراخ را در آن ایجاد میکنید، تنظیمات دریل میتواند متفاوت باشد:
- سوراخکاری کاشی و سرامیک: ابتدا روی محل سوراخ یک تکه چسب کاغذی بزنید تا مته لیز نخورد. حتماً حالت چکشی را خاموش کنید وگرنه کاشی ترک میخورد.
- سوراخکاری فلزات: حتماً از دور کند (حالت ۱) استفاده کنید و مداوم روی مته آب یا روغن بریزید تا نسوزد.
- سوراخکاری دیوار: از مته الماسه استفاده کنید، حالت چکشی را روشن کنید و هر چند ثانیه مته را بیرون بکشید تا خاک خالی شود.
جدول راهنمای سریع تنطیمات دریل
| نوع عملیات | انتخاب مته | حالت گیربکس | تنظیم ترکمتر/مود | نکته فنی |
|---|---|---|---|---|
| بستن پیچ در MDF | چهارسو / دو سو | دنده 1 (قدرتی) | عدد 4 تا 8 (پیچ) | حتما از رابط مگنتی استفاده کنید. |
| سوراخکاری دیوار آجری | مته الماسه | دنده 2 (سرعتی) | مود چکشی | دریل را کاملاً عمود بگیرید. |
| سوراخکاری آهن | مته HSS (فولاد) | دنده 1 (قدرتی) | مود مته (Drill) | با آب یا روغن خنککاری کنید. |
| نصب چوب پرده | مته الماسه سایز 7 | دنده 2 (سرعتی) | مود چکشی | ابتدا جای سوراخ را علامت بزنید. |
راهنمای خرید دریل شارژی: نکات طلایی قبل از انتخاب نهایی
حالا که میدانیم دریل شارژی چیست، اگر قصد خرید دارید، باید به چه نکاتی توجه کنید؟ بازار پر از برندها و مدلهای مختلف است، اما انتخاب درست به نیاز شما بستگی دارد.
نتیجه گیری
کار با دریل شارژی مثل رانندگی است؛ اولش سخت به نظر میرسد، اما وقتی قلق کلاچ و گاز دستتان بیاید، لذتبخشترین بخشِ کارهای فنی میشود. با رعایت همین ۶ گام ساده، شما نهتنها کارهایتان را سریعتر انجام میدهید، بلکه تا سالها از تعمیرکار بینیاز خواهید شد. اگر هنوز سوالی دارید یا تجربهای از خرابی دریل دارید، تیم پشتیبانی Worksite آماده مشاوره رایگان به شماست. بهترینها را از ما بخواهید.
سوالات متداول درباره دریلهای شارژی
این اتفاق معمولاً وقتی میافتد که به میلگرد یا سنگ سخت میخورید یا مته کج میشود. در این حالت فوراً انگشت را از روی ماشه بردارید. کلید جهت را روی “چپگرد” بگذارید و آرام مته را بیرون بکشید. هرگز با زورِ دریل سعی نکنید از مانع رد شوید.
خیر، این اعداد نسبی هستند. عدد ۱۰ در دریل بوش ممکن است معادل عدد ۱۵ در دریل رونیکس باشد. بهترین راه این است که قبل از کار اصلی، روی یک تکه چوب پرت، درجه مناسب را تست کنید.
دریل شارژی چکشی (Impact Drill) ضربات ریز و سریعی میزند که برای مصالح بنایی (آجر و بلوک) مناسب است. اما برای سوراخ کردن بتنهای سخت و مسلح، ضربات این دریل کافی نیست و باید از دریلهای بتنکن (Rotary Hammer) استفاده کنید که سیستم ضربهزن پیستونی دارند.
اگر بوی ملایمی است و دستگاه نو است، ممکن است بوی رزین سیمپیچها باشد و طبیعی است. اما اگر بوی تند پلاستیک سوخته یا دود دیدید، یعنی فشار بیش از حد به موتور آوردهاید. بلافاصله کار را متوقف کنید و بگذارید دستگاه در حالت روشن (بدون بار) با دور تند کار کند تا فن داخلی آن را خنک کند.





